BdT 293.11 — Bel m’es qan li rana chanta
«Bel m’es qan li rana chanta» de Marcabru (BdT 293.11): text complet, 69 versos amb anotació sintàctica i bibliografia de referència.
Marcabru — BdT 293.11
- Bel m’es qan li rana chanta
- e·l sucs pueia per la rusca,
- per qe·l flors e·l fueilhs e·l busca
- e·l frugz reviu e la planta,
- e·l rosinhols crid’e bram’a
- sa par q’a per joi conqisa,
- ples d’orgueilh qar il no sen
- freg ni gell ni glaz ni bisa.
- Non aus ço qe m’atalanta
- dir d’una gen qe·s fa chusca
- cui malvestatz pren e frusca,
- q’entre mil non trueb qaranta
- de cells cui proeza ama;
- q’en un chastell l’an azisa,
- e trazon i ben a cen
- peiriers cill qi l’an reqisa.
- Pres es le castells e·l sala;
- macan la tor e l’artilha,
- on joys e jovens essilha;
- son jujat a pena mala,
- q’us qecs crida: «Fuec e flamma!
- Via inz e sia prisa!
- Degolem joi e joven,
- e proeça sia aucisa!»
- Seinhor, ben hi a gran tala
- si mor ses fill o ses filha!
- Retengam per meravilha
- lo bec o l’ongla o l’ala,
- qar de pauc albr’eis grantz rama,
- qan longa pugn’i es misa,
- per q’ieu n’esper e n’aten
- lo frut aprop l’a[r]semisa.
- No·n vueilh far paraula lonia:
- preza es li francha causa,
- e non troba fin ni pauza
- si no·s met reclus’o monia.
- E pos chascus la derama
- e las denz li frainh e briça,
- ieu no·l trueb mas un paren
- de Portogal tro en Friza.
- Duc e rei senes menssonia
- ll’an primier la boca clausa,
- q’ill fan de pauc fag gran nauza,
- qar donars lur fai vergoinha:
- tan tem qecs qe failla·l trama
- per q’en lurs cortz non es visa
- copa ni enap d’argen,
- mantells vairs ni pena griza.
- Moilheratz q’autrui con grata
- ben pot saber qe·l sieus pescha
- e mostra con hom li mescha
- q’ab eis lo sieu fust lo bata;
- e aura·n tort si s’en clama,
- qe drech e raços deviza:
- car deu comprar qi car ven,
- asegon la lei de Piza.
- D’aissi nais l’avols barata,
- ric viu-mort-qe Dieus descresca! –
- q’us no·n fai conseilh ni tresca.
- Non sia lauzenia plata
- cell qe la mainad’afama.
- Cest vest la blancha camiza
- e fai son seinhor sufren,
- e ten si dons a sa giza.
- Alegretz, folls, en qal giza
- cuias far d’avol valen,
- ni de gonella camisa?
- Antz cos por levan cazen,
- qal gonella qal camiza.